Je opent ChatGPT, Claude of Gemini. Je legt uit wie je bent, wat je nodig hebt, en hoe je het wilt hebben. Je krijgt een goed antwoord. De volgende dag doe je exact hetzelfde weer, want de chat van gisteren is dicht en de nieuwe chat weet niets meer.
Dat is geen limitatie van het model. Het is een instelling die je nooit hebt gebruikt: een vaste assistent die je manier van werken al kent voordat je begint te typen. Bij ChatGPT heet dat een CustomGPT, bij Gemini een Gem, bij Claude een Project. Drie namen voor hetzelfde idee.
Wat het wel en niet is
Een CustomGPT, Gem of Project is geen nieuw AI-model. Het is hetzelfde model dat je al gebruikt, met een vaste set instructies en, optioneel, een paar documenten die het er altijd bij pakt. Je bouwt geen nieuwe intelligentie. Je legt vast wat je anders elke keer opnieuw zou typen.
Het verschil met een gewone chat: instructies en documenten gelden voor elk gesprek binnen die assistent, automatisch. Je hoeft je briefing niet te herhalen.
Eén nuance bij Claude specifiek: een Project leert niet mee van eerdere gesprekken. Elke nieuwe chat begint vers vanuit dezelfde vaste instructies en kennisbestanden, niet vanuit wat je gisteren besprak. De vaste basis blijft gelijk, er groeit geen geheugen bovenop.
Waar je het aanmaakt
| Platform | Naam | Waar | Kennisbestanden |
|---|---|---|---|
| ChatGPT | CustomGPT | "Ontdek GPT's" → "Aanmaken" → tab "Configureren" | Ja, uploaden onder "Kennis" |
| Gemini | Gem | "Gems" in het linkermenu → "Nieuwe Gem" | Ja, tot 10 bestanden, of een Google Drive-koppeling |
| Claude | Project | "Projects" in het linkermenu → "Nieuw project" | Ja, onder "Project Knowledge" |
Alle drie kosten je onder de tien minuten om op te zetten. Claude Projects zijn ook met een gratis account te maken (tot vijf); voor een CustomGPT heb je een ChatGPT Plus-abonnement nodig.
Zo zet je 'm op
De volgorde is bij alle drie hetzelfde. Alleen de knoppen heten anders.
1. Kies één taak, niet alles. Een assistent die offertes schrijft, klantmail beantwoordt én social content bedenkt, doet uiteindelijk niets goed. Eén rol, één vaste output-vorm.
2. Schrijf de instructies als een briefing, niet als een wens. Dit is het echte werk, en waar de meeste mensen te snel doorheen gaan. Een instructie die werkt, bevat:
- Wie hij is en voor wie. "Je bent mijn offerte-assistent voor [bedrijf]."
- De vaste output-structuur, letterlijk uitgeschreven. Niet "maak een nette offerte" maar de exacte volgorde van onderdelen die je wilt terugzien, elke keer.
- Wat hij moet doen als iets ontbreekt. "Mis je een prijs, aantal of naam, vraag het eerst. Verzin nooit een gegeven."
- De vorm van de output. Platte tekst, geen opmaak, geen markdown-sterretjes. Of juist wel een genummerde lijst. Wees specifiek.
Vuistregel: 200 tot 2000 tekens is genoeg voor een instructie die consistent werkt. Korter dan dat, en de assistent vult zelf in wat je had moeten specificeren.
Een voorbeeld van hoe zo'n instructie eruitziet voor een offerte-assistent:
"Je bent mijn offerte-assistent voor [bedrijf]. Ik geef je de klant, de klus en de omvang. Jij levert de offerte in deze vaste volgorde: aanhef, korte inleiding, een tabel met posten en prijzen, een totaal, de voorwaarden, een afsluiting. Lever platte tekst, geen opmaak. Mis je een prijs of een aantal, vraag het eerst. Verzin nooit een gegeven."
Vier zinnen, en toch staat alles erin: de rol, de vaste structuur, de vorm van de output, en wat te doen bij ontbrekende informatie.
3. Voeg je vaste gegevens toe als kennisbestand, niet in de instructie zelf. Een prijslijst, je voorwaarden, een voorbeeld van eerder werk in de juiste toon. Kennisbestanden van één tot drie pagina's werken beter dan één groot document: hoe geconcentreerder het bestand, hoe scherper de assistent 'm gebruikt.
4. Test met drie verschillende soorten input. Een kort berichtje, een lange briefing, een rommelige e-mail. Komt er drie keer dezelfde structuur uit, dan staat de assistent. Komt er drie keer iets anders uit, dan is de instructie nog te vaag. Terug naar stap 2.
5. Sla pas op als de test klopt. Bij Gemini specifiek: de preview is niet hetzelfde als opgeslagen. Sluit je het tabblad zonder op "Opslaan" te klikken, dan ben je de Gem kwijt.
📖 Lees ook: Waarom je AI-offerte er elke keer anders uitziet: een concreet voorbeeld van precies dit probleem, toegepast op offertes.
De valkuil die je meteen tegenkomt
Gems negeren soms een gekoppeld kennisbestand als de instructie te lang wordt. Los dat op met één regel vooraan in je instructie: "Raadpleeg altijd eerst het bijgevoegde bestand voordat je antwoordt." Klein detail, scheelt een hoop frustratie.
En bij alle drie geldt: een assistent die je nooit test met een lastige invoer, werkt in de demo en valt om zodra een klant iets ongebruikelijks vraagt. Test met de rommelige input, niet met de perfecte.
Aan de slag
Bedenk één taak die je deze week minstens drie keer opnieuw gaat uitleggen aan een AI. Zet daar een CustomGPT, Gem of Project voor op volgens de vijf stappen hierboven. De eerste keer kost het je een kwartier. Elke keer daarna kost het je niets.
Wil je dit voor meerdere taken tegelijk vastleggen in je bedrijf, dat is precies waar AI voor het MKB om draait: kijken welke taken zich lenen voor een vaste assistent, en dat in één keer goed opzetten.